Gezondheidsexperts en YOKUU dagen schoonmaakindustrie uit: stop met misleidende ‘doodt 99,9%’-claims
Experts: ‘De angstmarketing rond hygiëne heeft een hoge prijs’
- Gezondheidsexperts en innovatieve schoonmaakbedrijven roepen toezichthouders in België op om ongeclausuleerde ‘doodt 99,9%’-claims aan banden te leggen.
- De claim is wetenschappelijk gezien misleidend: in een huiselijke leefomgeving is 99.9% sterilisatie niet alleen onhaalbaar, maar ook onwenselijk.
- Overmatig desinfecteren zorgt namelijk voor een toename in allergieën, draagt bij antimicrobiële resistentie en kan tot onnodige vergiftigingsincidenten leiden.
- Via een open brief vragen de initiatiefnemers om de claim aan banden te leggen en pleiten ze voor een proportionele, wetenschappelijk onderbouwde hygiëne.
Antimicrobiële resistentie als mondiale bedreiging, een industrie die blijft inzetten op angst als verdienmodel en jaarlijks meer dan 10.000 vergiftiginsincidenten in de Benelux met huishoudelijke schoonmaakmiddelen. Dat motiveerde Joris Jansen, ondernemer en bio-ingenieur, om samen met gezondheidsexperts de toezichthouders in België op te roepen om marketingclaims als “Doodt 99,9% van de bacteriën” aan banden te leggen in huishoudelijke context. Zeker nu veel huishoudens zich opmaken voor de traditionele lenteschoonmaak, groeit onder experts de zorg over het routinematig en vaak onnodig gebruik van zware desinfecterende middelen.
Marketingclaim zonder realiteitswaarde
De veelgebruikte ‘99,9%’-claim is gebaseerd op gestandaardiseerde laboratoriumtests onder steriele omstandigheden. In de praktijk zegt die weinig over een leefomgeving waarin oppervlakken continu opnieuw worden gekoloniseerd via lucht, huid, textiel en huisdieren. Het effect van huishoudelijke desinfectie is daardoor per definitie tijdelijk.
De prijs van te schoon
Daarbij is slechts een zeer klein deel van micro-organismen schadelijk voor de mens. Veel bacteriën spelen juist een essentiële rol in een gezond microbioom en een veerkrachtige leefomgeving. Die organismen doden heeft impact. Onderzoek wijst erop dat structureel en ongericht antimicrobieel gebruik samenhangt met:
- een toename van tot wel 300% van allergieën en gevoeligheden zoals astma;
- een schadelijke impact op de longfunctie, die bij frequent gebruik vergelijkbaar is met het dagelijks roken van een pakje sigaretten;
- meer dan 10.000 vergiftigingsincidenten per jaar in de Benelux die deels voorkoombaar zijn;
- een bijdrage aan antimicrobiële resistentie, door de Wereldgezondheidsorganisatie benoemd als één van de grootste bedreigingen voor de mondiale volksgezondheid.
"Vele mensen denken dat een steriele leefomgeving een gezondere leefomgeving is. Meer en meer wordt echter duidelijk dat net het omgekeerde waar is: hoe talrijker en biodiverser de microben om ons heen, hoe beter voor onze eigen gezondheid en niet in het minst die van onze kinderen." – Dr. Sam Proesmans; Spoedarts, Deputy Chief Medical Officer en COVID19-expert.
Wetenschap versus commerciële prikkels
Voor wetenschappers is het duidelijk. Toch blijft de schoonmaakmarkt grotendeels gestuurd door eliminatieclaims, ingegeven door commerciële prikkels in plaats van wetenschappelijke proportionaliteit.
Markt vraagt om duidelijke kaders
De initiatiefnemers pleiten daarom voor:
- het aan banden leggen van “99.9%”-marketingclaims richting consumenten;
- een helder onderscheid tussen professionele desinfectie (zorg, voedselverwerking) en dagelijks huishoudelijk schoonmaken;
- en betere consumentenvoorlichting over proportioneel, wetenschappelijk onderbouwd gebruik van antimicrobiële middelen.
Volgens hen is dit niet alleen een kwestie van volksgezondheid, maar ook van eerlijke marktwerking en innovatie. Ze benadrukken verder dat het probleem niet zit in hygiëne zelf, maar in het routinematig bestrijden van alles wat leeft. Een reflex die steeds minder past bij hedendaagse wetenschappelijke inzichten en maatschappelijke verwachtingen.
Van eliminatie naar samenwerken
Maar het kan ook anders. Innovatieve spelers kiezen bewust voor een ander model. Zo ook initiatiefnemer YOKUU: het merk werkt met geselecteerde probiotica die organisch vuil afbreken en dagen blijven doorwerken. Het resultaat is een duurzame, schone leefomgeving.
‘Duurzaamheid betekent niet alles elimineren. Wij laten zien dat je door samen te werken met natuurlijke systemen juist effectieve én verantwoorde schoonmaakproducten kunt ontwikkelen,’ zegt Joris Janssen, Oprichter en bio-ingenieur bij YOKUU.
BE Open Brief - Doodt 99.9% is misleidend en ongewenst.pdf
PDF 110 KB
Open brief ondertekend door
Prof. dr. Marc Van Ranst: viroloog en professor aan KU Leuven, gespecialiseerd in medische virologie en infectieziekten. Hij is hoofd van het Laboratorium voor Klinische en Epidemiologische Virologie en speelde een prominente rol in de wetenschappelijke en publieke communicatie tijdens gezondheidscrisissen zoals de COVID-19-pandemie.
Dr. Sam Proesmans: spoedarts en Deputy Chief Medical Officer verantwoordelijk voor kritieke zorgclusters, cardio-thoracale zorg en diagnostiek binnen een ziekenhuisgroep van >2.500 bedden; voormalig adviseur van de Belgische Eerste Minister tijdens de COVID-19-pandemie.
Ir. Frédéric Weekers: ingenieur gespecialiseerd in industriële microbiologie. Expert in microbiële ecologie, Bacillus-productie en de ontwikkeling van microbiële toepassingen voor landbouw, milieu en reiniging. Voormalig Managing Director van een industriële microbiologische KMO met uitgebreide ervaring in fermentatietechnologie en regelgeving.
Ellen Jansen: senior klinisch projectleider met meer dan 16 jaar ervaring in internationale fase I–III klinische studies, gespecialiseerd in studie-opzet, uitvoering en kwaliteitscontrole binnen farmaceutische en biotechomgevingen.
Dr. Vincent Janssens: huisarts, voormalig voorzitter Brusselse huisartsenkring, voormalig directeur medisch departement AZG.
Dr. Tine Dusauchoit: huisarts, oud voorzitter en algemeen directeur AZG.
Dr. Bruno De Gendt: huisarts sportarts en Tropische geneeskunde, oud voorzitter van de huisartsenkring Dendermonde.
Dr. Hilde De Nil: huisarts en Tropische geneeskunde.
Organisaties
SamenFerm – Ferm Huishoudhulp: een grote Vlaamse dienstencheque-organisatie met meer dan 2.600 huishoudhulpen actief in Vlaanderen. Via haar brede netwerk ondersteunt zij dagelijks ongeveer vijftigduizend gezinnen, waardoor zij rechtstreeks zicht heeft op het gebruik van schoonmaakproducten in huishoudelijke context en de impact daarvan op medewerkers en consumenten.
Start it @KBC: Eén van Europa’s grootste startup accelerators, actief in duurzaam en toekomstgericht ondernemerschap.
Vogelbescherming: Natuur- en milieuorganisatie die zich inzet voor biodiversiteit, ecologisch evenwicht en bescherming van ecosystemen. Vanuit haar expertise rond natuur, bodem en leefomgeving ondersteunt zij een proportionele en wetenschappelijk onderbouwde benadering van hygiëne en antimicrobieel gebruik.
Politiek
Meyrem Almaci: Belgische politica en voormalig voorzitter van Groen, met sterke expertise in klimaat, gezondheid en duurzaam beleid. Haar stem is relevant voor onze campagne omdat ze de brug kan slaan tussen volksgezondheid, milieu-impact en concrete beleidsmaatregelen.
BV's
Elma Dalhuijsen: in België bekend als schoonmaakexpert en het gezicht achter Tante Kaat, waar ze al jarenlang praktische en doeltreffende schoonmaaktips deelt met een breed publiek. Ze staat bekend om haar nuchtere aanpak, focus op resultaat en heldere uitleg over wat in het huishouden echt werkt. Vanuit haar expertise volgt ze de evolutie in schoonmaakmiddelen kritisch en inhoudelijk, met bijzondere aandacht voor effectiviteit, veiligheid en gebruiksgemak in de praktijk.
Martine Prenen: televisiegezicht en gezondheidsambassadeur. Bekend om haar werk rond gezonde levensstijl, preventie en lichaamsbewustzijn, en actief pleitbezorger van bewuste keuzes die bijdragen aan een gezonde leefomgeving.
Eva Daeleman: mediafiguur en auteur, bekend om haar uitgesproken engagement rond mentale en fysieke gezondheid. Zet zich publiek in voor bewust leven, welzijn en duurzame keuzes, met bijzondere aandacht voor het effect van omgevingsfactoren op gezondheid.
Bronnenlijst - Doodt 99.9% is misleidend en ongewenst.docx.pdf
PDF 130 KB
Arne Van Ongeval
